ค้นหา

 
 

เข้าสู่ระบบ

  
  
 

 
 

อีเมลส่งข่าวสาร

 

รับข่าวสาร   ยกเลิก


 
มิติของเทคโนโลยีการศึกษากับการสอนทางไกล
มิติของเทคโนโลยีการศึกษากับการสอนทางไกล
โดย ผศ.ดร.สังคม ภูมิพันธุ์
การศึกษามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาคนทุก ๆ สาขาอาชีพ  เพื่อให้มีความรู้  ความเข้าใจในหลักการ  ทฤษฎีและวิถีชีวิตในการดำรงชีวิตในสภาพปัจจุบัน  และเนื่องจากเทคโนโลยีการศึกษาได้เข้ามาช่วยสนับสนุนให้การศึกษาเกิดขึ้นได้ง่าย และสะดวกต่อการเรียนรู้  คนเราจึงควรรับรู้  เข้าใจและนำข้อดีของเทคโนโลยีการศึกษานี้มาใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างเต็มประสิทธิภาพ  เพื่อให้เกิดประสิทธิผลตามจุดมุ่งหมายของการศึกษาที่ว่า การศึกษาทำให้เกิดการพัฒนา  และการพัฒนาที่ยั่งยืนที่สุด  คือการให้คนในประเทศได้รับการศึกษาที่ดีต่อเนื่อง มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับสภาพสังคมและแม้จะอยู่ที่ใดก็สามารถได้รับการศึกษาตามต้องการ เนื้อหา การศึกษาในปัจจุบันอาศัยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีการศึกษามาช่วย
จัดการให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ดังนั้นการรับรู้  และเข้าใจเทคโนโลยีการศึกษาจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นยิ่ง เทคโนโลยีการศึกษาสามารถแยกองค์ประกอบได้เป็น  3  มิติ  ดังนี้ 
 
 มิติที่   1 เกี่ยวข้องกับหน้าที่ (Function) ที่เทคโนโลยีการศึกษามีต่อการศึกษา ซึ่งมีอยู่   3  ด้าน คือ

  1. ด้านการบริหาร  การศึกษาทางไกลจำเป็นต้องมีการบริหารที่มีประสิทธิภาพ  ซึ่งหลักการบริหารแนวใหม่ต้องใช้ศักยภาพหลาย ๆ ด้าน ทั้งด้าน บุคคล  บริหารวิชาการ  บริหารโครงสร้างพื้นฐาน  เป็นต้น
 1.1 ด้านวิชาการ  ดังที่กล่าวมาแล้ว  วิชาการในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว กระบวนทัศน์ในการคิดเชิงวิชาการต้องเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ตัวอย่างการเปลิ่ยนแปลงองค์ความรู้ที่เกิดขึ้นเมื่อไม่กี่วันมานี้ก็คือ การกำหนดดาวนพเก้า หรือดาวเคราะห์ ว่ามีเพียง 8ดวงโดยดาวพลูโตถือว่าเป็นดาวเคราะห์แคระ อันเป็นความรู้ใหม่ที่แตกต่างจากที่เคยร่ำเรียนมาในอดีต
   1.2 ด้านการบริหาร  การศึกษาทางไกล ต้องเกี่ยวข้องกับการให้บริการกับผู้เรียนเป็นจำนวนมาก  ดังนั้นการบริการต้องรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพและนึกถึงผู้รับบริการเป็นสำคัญ

มิติที่  2  เกี่ยวข้องกับระบบและการจัดการ (System  and  management)  ที่เทคโนโลยีการศึกษามีต่อการศึกษาซึ่งมีอยู่   7  ด้านได้แก่
  2.1  การจัดระบบ  ปัจจุบันการทำงานใด ๆต้องยึดถือระบบ เพราะการมีระบบที่ดีหมายถึง ประสิทธิภาพและคุณภาพของงาน  เทคโนโลยีการศึกษาในปัจจุบัน หมายถึง ระบบ (System) มิได้หมายถึงเฉพาะเครื่องมือ และอุปกรณ์เท่านั้น ระบบที่ผู้เขียนได้พัฒนาขึ้นมามีองค์ประกอบคือ ดูด( Input) สับ ซับ ซึม ซัด (Process) สุด (Output) ส่าย (Feedback)
2.2 พฤติกรรม การศึกษาทางไกล ต้องคำนึงถึงพฤติกรรมของผู้เรียนเป็นหลัก รวมถึงรูปแบบการเรียนเพื่อผลิตและพัฒนากระบวนการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับคุณลักษณะผู้เรียนนั้น 
  2.3  วิธีการ  การศึกษาทางไกล ต้องมีวิธีการที่หลากหลายใช้สื่อการสอนที่หลากหลายและนำเทคโนโลยีต่าง ๆ มาสนับสนุนและส่งเสริมการเรียนรู้
  2.4  การสื่อสาร  การสื่อสารเข้ามามีบทบาทในกระบวนการเรียนการสอนทุก ๆ  ประเภท ทั้งวิธีการสอนแบบดั้งเดิม  และวิธีการสอนแนวใหม่  โดยเฉพาะการศึกษาทางไกลในปัจจุบันมีรูปแบบที่ไม่เหมือนเดิม มีผู้ส่ง  ผู้รับ ที่แตกต่างไปและใช้ช่องทางหลากหลาย  เป็นต้น
  2.5  สภาพแวดล้อม เทคโนโลยีการศึกษาในปัจจุบันเกี่ยวข้องกับบรรยากาศและสภาพแวดล้อมทางการเรียน  โดยเฉพาะสภาพแวดล้อมและบรรยากาศ มีส่วนสัมพันธ์กับการเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพของการศึกษาทุกระดับ
และทุกรูปแบบ
  2.6 การจัดการ องค์ประกอบสำคัญอย่างหนึ่งของเทคโนโลยีการศึกษาคือการจัดการโดยเฉพาะ  การศึกษาทางไกล ในปัจจุบันต้องใช้เทคนิคการจัดการที่มีประสิทธิภาพ  จึงจะประสบผลสำเร็จ  ซึ่งมีทั้ง   4M  (Man, Money ,Material, และ Management)รวมถึง Information และ Technology  ด้วยซึ่งเรียกได้ว่าต้องมี 4MIT นั่นเอง
  2.7  การประเมิน การประเมินผลเป็นส่วนประกอบของระบบ คือ  Input  Process Output   และ Feedback  การที่จะรู้ว่าระบบดีหรือไม่ดี  ต้องมีการประเมินอยู่เสมอ ๆ ทั้งภายในและภายนอก  จึงจะรู้ว่าประสิทธิภาพ และคุณภาพเป็นอย่างไร และมีข้อมูลย้อนกลับ (Feedback) เป็นเช่นไร ทั้งนี้การศึกษาทางไกลต้องยิ่งให้ความสำคัญในการประเมิน

 มิติที่  3  เกี่ยวข้องกับลักษณะของการศึกษา (Types)  ที่เทคโนโลยีการศึกษามีต่อการศึกษาซึ่งมี  4  ด้านได้แก่
  3.1 การศึกษาในระบบ  ซึ่งปัจจุบันนี้มีการเรียนการสอนในระบบทุกระดับและรัฐบาลได้ขยายการศึกษาในระบบออกไปครอบคลุมทุกพื้นที่ และมีการขยายการศึกษาภาคบังคับ  ที่มีจำนวนปีมากขึ้น  เทคโนโลยีการศึกษาได้เข้ามามีบทบาทต่อการศึกษา  ในระบบมาเป็นเวลาอันยาวนาน
  3.2 การศึกษานอกระบบ  ปัจจุบันนี้รูปแบบการศึกษาเปลี่ยนไป  การศึกษานอกระบบได้เข้ามามีบทบาทมาก  โดยเฉพาะการศึกษาผู้ใหญ่ที่มีการทำงานไปด้วยและศึกษาไปด้วยโดยไม่ต้องเสียเวลา แต่สามารถพัฒนาตนเองไห้ก้าวหน้าไปได้
  3.3 การศึกษาทางไกล     การศึกษาทางไกล จะสัมพันธ์อย่างยิ่งกับประเด็นต่าง ๆ   คือ  การออกแบบและพัฒนา  รูปแบบการศึกษาทางไกลในปัจจุบัน มีปรัชญา ว่า  ใครก็ได้  อยู่ที่ไหน ก็ได้สามารถเรียนรู้ได้ทุกเวลา  ทุกหนทุกแห่ง  ไม่ได้ติดอยู่กับสถานที่หรือเวลา ดังนั้นการออกแบบวิชาต่าง ๆ ต้องคำนึงถึงสิ่งต่าง ๆ ดังกล่าว และเมื่อออกแบบและพัฒนาแล้วต้องมีการจัดการที่ดี  ทั้งระบบการให้บริการ  การตรวจสอบ ติดตาม  นอกจากนั้น  การสนับสนุน ส่งเสริมเผยแพร่  ก็เป็นสิ่งสำคัญ  การศึกษาทางไกลปัจจุบันได้นำเทคโนโลยีเครือข่ายมาช่วยสนับสนุนมาก  โดยเฉพาะที่เรียกว่า ดิจิตอลอินเทอร์เน็ต
 เวบไซต์ รวมถึง  e-Leaning  ที่จะมีบทบาทต่อการศึกษารูปแบบนี้อย่างมากมาย
  3.4 การเผยแพร่และฝึกอบรม  นอกจากทำวิจัยทั้งติดตามผล และพัฒนาเพื่อให้เกิดความก้าวหน้า มีองค์ความรู้ใหม่ ๆ แล้ว การนำเทคโนโลยีมาใช้  ต้องมีการเผยแพร่ให้ทราบข้อดี  ข้อด้อย และให้นำไปใช้มากขึ้น  จำเป็นต้องมีการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาบุคลากรที่เกี่ยวข้องให้พัฒนาความรู้อยู่เสมอๆ การเผยแพร่และฝึกอบรมเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่สำคัญของเทคโนโลยีการศึกษา
 
ส่งท้าย
  จะเห็นได้ว่า   การศึกษาทุกลักษณะมีความสัมพันธ์อย่างยิ่ง กับการออกแบบและพัฒนา อาทิการออกแบบและพัฒนากระบวนการเรียนการสอน ผ่านเครือข่ายหรือ e-Learning   การจัดระบบการเรียนการสอนที่สอดคล้อง  เพื่อให้ตรงกับจุดมุ่งหมายของการศึกษา  ซึ่งปัจจุบันเทคโนโลยีการศึกษาสนับสนุนส่งเสริมให้การศึกษาสามารถทำให้ง่าย สะดวก  โดยเฉพาะการศึกษาทางไกลที่เน้นว่า  ผู้เรียนสามารถเรียนที่ไหน  เมื่อไร  อย่างไร  ก็ได้ และการส่งเสริมเผยแพร่  เพื่อให้มีการพัฒนาองค์ความรู้ใหม่ๆ  และให้ผู้เกี่ยวข้องและผู้สนใจได้ทราบ  ได้ช่วยสนับสนุน  กำหนดเป็นประเด็นของการวิจัยต่อๆ ไป

ที่มา  : http://www.problemclear.com/read_article_user.php?id=33&id_article=31

 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >

 

บทเรียนล่าสุด